دیگر بخشهای نشریهی خط حزبالله به شرح زیر است:
طبق رسم هفتگی خط حزبالله، شمارهی این هفته به روح مطهر شهید مدافع حرم شهید دریاقلی سورانی تقدیم میشود.

رهبر انقلاب اسلامی در تاریخ ۹۹/۷/۲۱ در ارتباط تصویری با مراسم مشترک دانشآموختگی دانشجویان دانشگاههای افسری نیروهای مسلح فرمودند: «نیروهای مسلّح به جز تأمین امنیّت، کارهای مهمّ دیگری هم دارند که یکی از بزرگترین کارهای نیروهای مسلّحِ ما ارائهی خدمات به ملّت است؛ هم ارتش، هم سپاه، هم نیروی انتظامی و هم بسیج، انواع خدمات را در سالهای گذشته و بخصوص در این برههی اخیر به ملّت ایران هدیه کردهاند: هم خدمات زیربنایی، مثل سد و راه و پالایشگاه و امثال اینها؛ هم در عرصهی بهداشت و درمان، در بخش واکسن فلج اطفال، کار بسیار بزرگی را نیروهای مسلّح کردهاند».
همانطور که مستحضرید، در حال حاضر، موضوع اوّل کشور موضوعات اقتصادی است. ارزش پول ملی افت میکند و مردم دارند یک قبض اقتصادی را تجربه میکنند؛ امّا ما بیشتر از اینکه راجع به حل مشکل افت ارزش پول ملی صحبت کنیم داریم راجع به تولید و رونق تولید صحبت میکنیم. به نظر شما رونق گرفتن تولید چگونه به حفظ ارزش ملی کمک میکند؟
بله؛ بگذارید من از یک جنبهی دیگری وارد شوم. ما اگر کشورهای مختلف را بررسی کنیم، آنهایی که قدرت اقتصادی هستند و پولشان در یک دورهی طولانی ثابت بوده یا تغییر کمی داشته است، اگر بیاییم علتش را نگاه کنیم میبینیم که آنها در تولید جهانی یک نقش کلیدی دارند. بهعنوان مثال وقتی میگوییم که چین دارد قدرت اوّل میشود، یعنی بیش از چهل درصد تجارت دنیا را در دستش دارد و این تجارت هم ناشی از فروش خدمات و محصولات است. بنابراین میتوانیم بگوییم که قدرت اقتصادی معادل است با اینکه شما قدرت پول ملی را داشته باشید. قدرت اقتصادی معادل توان تولید است. اگر پول ملی ما افت پیدا کرد، بهخاطر این است که تولیدهایی داشتیم منتها این تولیدها وابسته به خارج بود؛ یعنی وابستگی ارزی داشتند و همین باعث شد که وقتی یک شوک وارد میشود، ما نتوانیم همان روند گذشته را ادامه بدهیم و سطح تولید ملی افت پیدا میکند. در نتیجه میتوانیم بگوییم ارزش پول افت پیدا میکند.
بهعنوان مثال، در یک بازهای از زمان اعلام میکنیم که ما در خودروسازی مثلاً به نود درصد خودکفایی رسیدهایم و انتظار داریم که اگر نرخ ارز سه برابر افزایش پیدا میکند، این افزایش در آن ده درصدی که ما خودکفا نیستیم تأثیر بگذارد، امّا این تأثیر عملاً روی صد درصد قیمت خودرو است.
دقیقاً خودرو مثال خوبی است. وقتی ارز بالا میرود، قیمت خودرو هم بالا میرود و میگوییم خودکفایی مثلاً نود درصد است، ولی نود درصدی که داریم این است که نود درصد قطعات را داخلیسازی کردیم؛ امّا آیا موادش را هم داخلیسازی کردیم یا خیر؟ آیا تجهیزاتی که قرار است آن قطعات را تولید کنند ساخت داخلاند یا خیر؟ جوابش خیر است. بهصورت واقعی نود درصد، معادل این است که پنجاه درصدش داخلی است و پنجاه درصدش در مجموع بهصورت مواد اوّلیه، قطعات استاندارد و ابزار وارد میشود؛ امّا اگر قسمتهای حیاتی محصول را در داخل تولید کنیم، آنوقت میتوانیم بگوییم اقتصادمان، اقتصاد مقاوم میشود؛ یعنی در مقابل تکانههای مختلف اقتصادی که الان در دنیا فوقالعاده زیاد است و هر قدم که جلوتر برویم بیشتر میشود، ما میتوانیم بگوییم اقتصادمان پایدارتر است.
با توجه به اینکه در صنایع مختلف مدیر بودید، فکر میکنید چقدر ظرفیت در کشور است که الان از آنها استفاده نمیکنیم؟ واقعاً فکر میکنید چه میزان از ارزش افزودهای که میتوانیم خلق کنیم را خلق نمیکنیم؟
یکی از مدیران کشور کره، زمانی یک کتابی به اسم «سنگفرش خیابانها از طلاست» نوشت. من میگویم مصداق آن کتاب، جمهوری اسلامی ایران است. ما هر قدر به هر جا دست بزنیم، میبینیم که ثروتهای عظیمی هست، منتها نتوانستیم وارد شویم و آن ثروتها را بهنوعی تبدیل به ارزش ملی یا درآمد ملی کنیم. ما از نظر لجستیک و از نظر معادن جزو ده کشور اوّل در دنیا هستیم. ما از نظر سوختهای فسیلی جزو چهار پنج کشور اوّل هستیم. ما از نظر بخشهای مختلف علمی جایگاه خیلی بزرگ و خاصی داریم.
آیا در همین شرایط تحریم کنونی، اینها قابل باروری هستند و اگر بارور شوند مشکل اقتصادی ما را حل میکند؟
من یک نکتهی جالبی بگویم. کشورهایی که برایشان یک تحولی اتفاق افتاده یا شبیه به ما فشار بیرونی داشتند که نگاهشان رو به داخل شد، یا اینکه برای بخشهای اقتصادی خودشان فشار داخلی ایجاد کردند. بهعنوان مثال ما یک مقایسهای که داریم همیشه خودروسازی خودمان را با خودروسازی کره مقایسه میکنیم و میگوییم ما با هم در یک زمان شروع کردیم.
ولی آنها فشار داخلی ایجاد کردند.
دقیقاً؛ فشار داخلی ایجاد کردند و گفتند اگر خودروسازی میخواهید، از دیگران شروع کنید و قطعات بگیرید و مونتاژ کنید، ولی برای پنج سال. پنج سال بعد به شما اجازه نمیدهم یک چنین کاری کنید. پنج سال بعد باید قطعات کلیدی را داخلیسازی کنید یا بعد از پنج سال دوم باید طراحی کنید و اجازه نمیدهم وابسته به یک مجموعهی دیگر باشید. بعد از بیست سال دیگر نمیتوانید صرفاً بازار داخل را داشته باشید و باید محصولی داشته باشید که وارد بازارهای جهانی کنید. میخواهم بگویم که اینها با یکسری فشارها اتفاق میافتد و این فشارها از دیدگاه سیاستگذاری میآیند و این کار را انجام میدهند؛ یعنی یک محدودیت میگذارند و میگویند که شما باید بیایید در این فضا کار کنید، منتها اگر میخواهید از این فضا به فضای بالاتری بروید و ارزش افزودهی بالاتری داشته باشید، کمکهایی میکنند که از جنس کمکهای تحقیقاتی است.
در همین شرایط کنونی ما بارها شنیدهایم که راهحل در داخل کشور است. اگر ما در این شرایط توانسته بودیم ظرفیت اقتصادی کشور را فعال و بارور کنیم، آیا اقتصاد متفاوتی داشتیم؟
قطعاً اینجوری است، منتها نکتهای هست و آن اینکه چرا این کار را نتوانستیم انجام دهیم. چون ما واقعاً روی بخشهای کلیدیمان متمرکز نشدیم. من یک مثال ساده بزنم. آمریکا که ما را تحریم میکند، یک میز ایران دارد. در آن میز آدمهای نخبه و مراکز مطالعاتی متعددی هستند که میآیند جمعبندی میکنند و بر مبنای خروجی یک کاری را انجام میدهند. ما در کدام بخش از کشورمان برای مسائل حیاتی خودمان یک چنین بحثی را ایجاد کردیم؟ یا اگر هم آمدیم ایجاد کردیم، با فشار رهبر انقلاب بوده است که چندین بار گفتند یک قرارگاه درست کنید و این قرارگاه فکر کند و همهی حرکتها را یکپارچه کند و بر مبنای یک راهبرد عمل کند.
یک نمونهاش سواحل مکران که رهبر انقلاب به نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی دستور دادند که رونق ایجاد کنند. همان ظرفیت اگر استفاده میشد چندین برابر چاه نفت و حوزهی نفتی به ما پول میداد. در مورد جهاد خودکفایی برایمان بگویید. چگونه تشکیل شد و چقدر بر رفع نیازهای نیروهای مسلح در حوزههای فنی تأثیر گذاشت؟
اگر سوابق جهاد خودکفایی را نگاه کنیم، بر مبنای پستهایی بوده است که رهبر معظّم انقلاب در بخشهای مختلف داشتهاند. خب در ابتدای انقلاب و در زمان جنگ، ایشان بهعنوان نمایندهی حضرت امام رحمةاللهعلیه در شورای دفاع بودند. در مطالعاتی که انجام دادم، دیدم که در تاریخ ۵۸/۱۰/۲۳ ــ دقیقاً کمتر از یازده ماه بعد از انقلاب ــ ایشان یک بیانیه دادند که نیروهای ارتش جمهوری اسلامی ایران باید در این زمینه، برای تجهیزاتی که دارد، به فکر این باشد که قطعات یدکیاش را بسازد و قطعات فرسوده را بهروزرسانی کند. این در سال ۶۲ بهصورت رسمی به نیروها ابلاغ شد.
بسیاری از مهندسان هواپیما در آن روزهای آغازین جنگ تحمیلی میگفتند که افچهاردههای تامکت ما بیش از یکی دو هفته نمیتوانند پرواز کنند یا بعضیها اعتقاد داشتند که افپنچ یا افچهارهای ما بیشتر از یک ماه نمیتوانند پرواز کنند. امّا بسیاری معتقدند که همین جریان جهاد خودکفایی باعث شد که این هواپیماها سرپا بمانند و بتوانند پرواز کنند. این مسئله چقدر ریشهی تاریخی دارد و واقعی است؟
من اصلاً به تاریخش برنمیگردم، ولی ترامپ یک صحبتی کرده بود و گفته بود اگر ما از پشتیبانی عربستان دست برداریم، اینها دو هفته بیشتر نمیتوانند مقاومت کنند. سسیستمهای پیچیدهای است که سلسلهمراتبش عمدتاً آمریکاییها است و دارد نقشآفرینی میکند. ما یک ناوگان هوایی در موقع تحول داشتیم که بهروز بود، منتها ما خودمان روی آن تسلط نداشتیم که اینها را تعمیر و نگهداری کنیم یا اگر تعمیر و نگهداری اپراتوری آن را انجام میدادیم، طراحی اصلی را خود آمریکاییها میکردند؛ یا اگر قطعاتی به آمریکا سفارش میدادیم، پولش را برمیداشتند و با هواپیما قطعات میفرستادند و ما میتوانستیم هواپیما را رویپا کنیم. خب این شرایط ما در قبل از انقلاب بود. بعد از انقلاب هم مستشاران آمریکایی رفتند.
این یکی از مصادیق جهاد خودکفایی بود، امّا جهاد خودکفایی بعداً اشکال ساختیافتهتری به خودش گرفت. ما تجربیات دیگری داریم که بگوییم از جهاد خودکفایی الگو گرفت و حتی پیشرفتهتر و در سطح بالاتر عمل کرد؟
بله، ما میتوانیم بگوییم جهاد خودکفایی در عالیترین حالتش، صنایع دفاعی است. ما از ابتدای انقلاب یک صنایع دفاعی داشتیم که عین صنایع فعلی ما بود؛ یعنی وابستگی مواد و تجهیزاتش به خارج بود. صرفاً یکسری فرایندهای ساخت داشت و محصولات ساده را تولید میکرد، منتها وقتی جنگ شروع شد خروجی آنها کفاف جنگ را نمیداد. بنابراین سپاه با امکانات بومی، بدون اینکه تجهیزات خاصی را وارد کند، از بدنهی کشور استفاده کرد و محصولات را مشابهسازی کرد و جنگ را پشتیبانی کرد.حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی صبح امروز (شنبه) در دیدار حضوری با رئیس جمهور و اعضای ستاد ملی مقابله با کرونا، ضمن قدردانی از عملکرد این ستاد، توصیههای مهمی را بیان و بر لزوم اتخاذ تصمیمهای قاطع و حاکمیتی، اقناع افکار عمومی و همکاری همه دستگاهها و آحاد مردم برای مقابله با وضعیت تأسفبار ویروس عالمگیر کرونا تأکید کردند.
رهبر انقلاب اسلامی همچنین با انتقاد شدید و صریح از اقدام برخیها در برخورد با دولت و رئیس جمهور و هتک حرمت ایشان، گفتند: هتک حرمت حرام است و انتقاد با هتک حرمت تفاوت دارد ضمن اینکه امروز کشور بیش از هر زمان دیگری به همکاری و اتحاد و انسجام نیاز دارد.
رهبر انقلاب اسلامی در ابتدای سخنانشان، هدف از تشکیل این جلسه را که به دعوت ایشان تشکیل شد، وضعیت تأسف بار بیماری کرونا در کشور و لزوم تلاش مضاعف و بکارگیری ابتکارات جدید برای مواجهه با این ویروس، بیان کردند و افزودند: البته اصل این موضوع و همچنین اوج پاییزی آن در همه دنیا فراگیر است و فقط مخصوص ایران نیست.
حضرت آیتالله خامنهای با اشاره به نحوه مدیریت مقابله با این ویروس در کشورهای مختلف، خاطرنشان کردند: در برخی کشورها همانند امریکا بدترین مدیریت اعمال شده است ولی ما باید تلاش کنیم از این حادثه که با جان و سلامت مردم و امنیت و اقتصاد آنها در ارتباط است، با بهترین مدیریت عبور کنیم.
ایشان لازمه اِعمال مدیریت صحیح و مناسب را «اتخاذ تصمیمهای قاطع حاکمیتی»، «اقناع افکار عمومی» و «همکاری همه دستگاهها و همچنین همکاری مردم» دانستند و افزودند: البته این همکاری فقط مختص مقابله با کرونا نیست بلکه باید در همه مسائل بخصوص مسائل سیاسی وجود داشته باشد زیرا کشور که دارای ملتی قدرتمند، نظام نوپدید و سخن جدید است، بهطور طبیعی با مسائل مهمی در عرصه جهانی و داخلی مواجه است.
رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر لزوم اتحاد و انسجام درونی در کشور، به اقدام اخیر برخیها در مواجهه با دولت و شخص رئیس جمهور اشاره کردند و گفتند: اگرچه در میان این برادران، افراد خوبی هم هستند، اما این کار غلط بود و این موضوع را بطور صریح اعلام میکنم.
حضرت آیتالله خامنهای، انتقاد را غیر از هتک حرمت دانستند و افزودند: هتک حرمت در میان مردم حرام است و نسبت به مسئولان بیشتر، بخصوص در میان مسئولان بالای کشور.
ایشان خاطرنشان کردند: ممکن است انتقاد درستی داشته باشید، انتقاد کنید اشکالی ندارد اما انتقاد با اهانت و هتک حرمت متفاوت است اینگونه رفتارها و هتک حرمت، روش امریکاییها است که در مناظره ها و کارهای مطبوعاتی، خود را در دنیا رسوا کردهاند تا جایی که یک شخصیت برجسته سیاسی آنها می گوید، دنیا با هراس و تحقیر به ما نگاه میکند.
رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: روش ما اسلامی و قرآنی است، یعنی انتقاد بیان می شود اما هتک حرمت انجام نمی گیرد.
حضرت آیتالله خامنهای در جمع بندی این موضوع گفتند: باید حرمت رؤسای سه قوه و مسئولان کشور که در عرصه خدمت رسانی به مردم هستند، حفظ شود.
ایشان بعد از بیان این نکته مهم، به بحث کرونا بازگشتند و با اشاره به جنبههای سلامتمحور، امنیتی و اقتصادی تصمیمگیریها درباره این بیماری، و احتمال تعارض این جنبه ها با یکدیگر، تأکید کردند: از آنجا که جنبههای امنیتی و اقتصادی نیز نشأت گرفته از همین بیماری است، بنابراین اصل و اولویت در تصمیمگیریها، سلامت مردم است.
رهبر انقلاب اسلامی با قدردانی از اقدامات ستاد ملی مقابله با کرونا و کمیته های وابسته به آن، عملکرد کادر درمان و سلامت را بسیار درخشان و جهاد فی سبیل الله خواندند و در ادامه توصیه های مهمی را بیان کردند.
«لزوم راه اندازی فوری یک عقبه قرارگاهی و عملیاتی برای اجرای تصمیمات ستاد ملی مقابله با کرونا و نظارت بر اجرا» اولین توصیه حضرت آیتالله خامنهای بود.
توصیه بعدی ایشان درباره «محوریت وزارت بهداشت برای تعیین مصادیق محدودیتها» بود.
رهبر انقلاب اسلامی گفتند: هنگامی که وزارت بهداشت، مصادیق محدودیت را تعیین کرد، بقیه دستگاهها باید بدون در نظر گرفتن ملاحظات دیگر، آنها را رعایت و اجرا کنند.
حضرت آیتالله خامنهای افزودند: کنترل دقیق مبادی ورودی کشور، محدودیت ترددهای غیرضرور بین شهری به همراه اقناع مردم و اِعمال سختگیرانه ضوابط در ناوگان حمل و نقل شهری و محیطهای عمومی، از جمله مصادیق محدودیتها است که مسئولیت اصلی اجرا و نظارت، با شورای امنیت کشور و نیروی انتظامی است.
«آموزش همگانی درباره راههای شیوع و شیوههای پیشگیری به صورت محلهمحور و با استفاده از ظرفیت مساجد و بسیج و البته با محوریت وزارت بهداشت و همکاری وزارت ارشاد و صداوسیما» و «لزوم تصویب جرائم سختگیرانه برای افرادی که مرتکب تخلفات بزرگ از ضوابط بهداشتی میشوند» توصیههای دیگر رهبر انقلاب اسلامی به مسئولان برای مقابله با کرونا بود.
حضرت آیتالله خامنهای با اشاره به سختتر شدن شرایط زندگی برخی افراد و مشاغل با اجرای جرائم سختگیرانه، خاطرنشان کردند: در این زمینه دولت باید بستههای حمایتی را در نظر بگیرد، ضمن آنکه خیّرین و مردم نیز باید وارد میدان شوند و به کمک این افراد بیایند چرا که این کار جزو بهترین کارها و برترین وسایل نزدیک شدن به خدا است.
ایشان همچنین با اشاره به اهمیت مقابله با بیماری در روزهای اول آن، گفتند: بر اساس گفته متخصصان اگر در یکی دو روز اول، مبتلایان شناسایی و برای معالجه آنها اقدام شود، تلفات کاهش جدی خواهد یافت که این کار بسیار لازم است.
رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر «به حداقل رساندن مراجعات به دستگاههای اجرایی با افزایش خدمات الکترونیک»، مسئولان را به رعایت حداکثری ضوابط بهداشتی توصیه کردند و افزودند: متأسفانه گاهی برخی از مسئولان در رعایت مواردی مثل ماسک زدن به شیوه صحیح یا رعایت فاصله، کوتاهی میکنند که این بیاعتناییها بر رعایتهای عمومی مردم هم اثر منفی میگذارد.
ایشان همچنین با تأکید بر لزوم استخدام نیروی انسانی مورد نیاز وزارت بهداشت، از تحقیقات پژوهشگران برای دستیابی به دارو و واکسنِ مقابله با کرونا صمیمانه و عمیقاً تقدیر کردند.
«شنیده شدن یک حرف واحد از جلسه ستاد ملی مقابله با کرونا» توصیه بعدی و مؤکد حضرت آیتالله خامنهای بود.
رهبر انقلاب اسلامی همچنین با اشاره به حضور پر شمار نیروهای داوطلب در ماههای اول شیوع بیماری و خدمات مؤثر آنان همانند کمک به پرستاران، ضدعفونی کردن دستگاهها و معابر، راهنمایی خانوادهها و کمک به افراد سالمند، استمرار این فعالیتها را مورد تأکید قرار دادند و از نیروهای داوطلبِ مخلص و جوانان مؤمن و صالح خواستند بار دیگر وارد میدان شوند.
حضرت آیتالله خامنهای با اشاره به اینکه برخی افراد بیکار شده در اثر کرونا، بیمه بیکاری ندارند، گفتند: تأمین اجتماعی موظف است برای حل این مشکل اقدام کند که البته در این قضیه نیز ورود خیّرین از برترین انفاقها است.
رهبر انقلاب اسلامی در پایان سخنانشان، اهمیت معجزهوار دعا، توسل و استغفار را برای دفع بلا مورد تأکید قرار دادند و افزودند: همه آنچه گفته شد در حکم ابزار است و آنچه به این ابزارها، جان و روح میبخشد پروردگار متعال است که باید با دعا و تضرع، نظر لطف الهی را که همواره شامل حال ملت ایران بوده است، برای عبور از این گردنه نیز جلب کرد.
ایشان خاطرنشان کردند: کارهای بزرگی در کشور در جریان است و به توفیق الهی هیچ حادثهای نتوانسته جمهوری اسلامی را متوقف کند اما باید این موانع را که موجب کُند شدن حرکت میشود، هر چه زودتر برطرف کرد.
پیش از سخنان رهبر انقلاب اسلامی، آقای روحانی رئیسجمهور با بیان گزارشی از فعالیتهای مقابله با کرونا در هشت ماه گذشته، گفت: برای مقابله با این ویروس فعلاً راهی جز رعایت ضوابط بهداشتی و پیشگیری وجود ندارد.
رئیسجمهور افزود: همانند دوران جنگ که اجازه خرید تجهیزات جنگی به ما نمیدادند، در ابتدای شیوع کرونا نیز تقریباً هیچکس تجهیزات مورد نیاز مثل کیت تشخیص، دستگاه تنفس، امکانات و تجهیزات آیسییو و حتی ماسک را به ما نداد ولی با اتکاء به شرکتهای دانش بنیان، این تجهیزات را به سرعت تولید کردیم و اکنون هیچ مشکلی نداریم.
آقای روحانی ادامه داد: در ماجرای کرونا برای ما روشن شد که تکیه بر توان و امکانات داخلی و نگاه نکردن به دست دیگران تا چه حد برای ما مهم است و ما فهمیدیم که در روزهای مبادا باید روی پای خودمان بایستیم چرا که دیگران ما را حتی در مسائل مربوط به حقوق بشر، بهداشت و درمان و نجات جان انسانها یاری نمیکنند، اگرچه شعارش را میدهند.
آقای روحانی با اشاره به تفاوت ماهیت ویروس کرونای فعلی با ویرس زمان اسفند ماه که کشور را درگیر کرد، افزود: هم وزارت بهداشت و هم متخصصان میگویند ویروس ماههای اخیر ویروس جهشیافته اروپایی است که سرعت و قدرت انتقال آن، ۹ برابر شده است.
رئیس جمهور با گلایه از جدی نگرفتن توصیههای قانونی از طرف برخی از مردم، گفت: محدودیتهای شدید در مناطق پر خطر، مراقبت های لازم برای جلوگیری از نقض قرنطینه مبتلایان و جریمههای قانونی برای متخلفان در نظر گرفته شده است.
آقای روحانی گفت: برای کمک به تهیه و توزیع مایحتاج افراد در قرنطینه به کمک مساجد و بسیج مردمی نیازمند هستیم.
رئیس جمهور همچنین در خصوص تأمین مالی تحقیقات دارو و واکسن، کمکهای دولت به خانوادههای نیازمند در دوران کرونا و پرداخت بخشهایی از کارانه کادر درمان گزارش داد.
در ادامه دکتر نمکی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تشکر از حمایتهای بیبدیل و دلگرمکننده رهبر انقلاب اسلامی و زحمات کلیه مسئولان و جهاد کادر درمان برای مقابله با کرونا، گفت: نیمی از تختهای آیسییو بیمارستانها را به بیماران کرونایی اختصاص دادیم اما هیچ بیمار غیر کروناییِ نیازمندِ تخت آیسییو را نیز معطل نگذاشتیم.
وزیر بهداشت افزود: در هیچ جای دنیا نمیتوان بیماری همهگیر را با خواهش و توصیه کنترل کرد و باید با اِعمال ضوابط و تشدید محدودیتهای قانونی، این بیماری را مهار کنیم.